Stokrotka Magazyn

W roli głównej: ryż

W roli głównej: ryż

Często gości na naszych talerzach, a mimo to bywa niedoceniany i traktowany jako uzupełnienie głównego posiłku. A przecież ryż jest nie tylko cennym źródłem wartości odżywczych. Ma bowiem niejedno oblicze, którym może nas zaskoczyć!

Ryż podbił polską kuchnię już jakiś czas temu. Mimo że nie jest to produkt rodzimego pochodzenia, niemalże każdy Polak korzysta z jego walorów przynajmniej kilka razy w miesiącu. W pewnych środowiskach wręcz flagowe stały się dania złożone z białego ryżu i chudego drobiu. Ponadto sporą popularnością cieszy się risotto rodem z Italii, hiszpańska paella, japońskie sushi czy tajskie curry z ryżem basmati – dobrze znane również w Polsce potrawy, których podstawą jest ryż.

Co zawierają ziarenka ryżu?

Ściśle biorąc, ryż w ok. 89 % składa się z węglowodanów złożonych, w 7% z białka i w 4% z tłuszczu (choć wartości te wahają się odrobinę w zależności od gatunku). Zawiera całą gamę składników mineralnych i witamin, zwłaszcza z grupy B, tak potrzebnych nam do sprawnego funkcjonowania układu nerwowego. Ma w swoim składzie potas, selen, mangan, magnez, cynk, fosfor i żelazo. Zaliczany jest do produktów lekkostrawnych, niskotłuszczowych i niskosodowych.

Absolutnym hitem żywieniowym jest dziki ryż. To rodzaj zawierający najwięcej składników mineralnych, witamin i przeciwutleniaczy. Ma intensywny smak i ciemne zabarwienie, a po ugotowaniu pozostaje lekko twardy i niezwykle aromatyczny.

Ryż, jako produkt należący do grupy węglowodanów złożonych, dostarcza nam niezbędnej energii, pomagając regulować i utrzymywać odpowiedni poziom cukru we krwi. Ze względu na zawartość błonnika i skrobi opornej, wspomaga motorykę jelit, regulując wypróżnienia. Spożywanie pełnoziarnistych gatunków ryżu polecane bywa w profilaktyce chorób układu krążenia. Dzieje się tak za sprawą zawartych w nim antyoksydantów (im ciemniejszy kolor ziaren ryżu, tym wyższa ich zawartość) – aktywnych cząsteczek zwalczających tzw. wolne rodniki, a tym samym działających przeciwstarzeniowo i ochronnie na komórki naszego ciała. Dodatkowo, warto wspomnieć, że ryż należy do zbóż bezglutenowych, co czyni go jednym z najbezpieczniejszych wyborów dla osób z alergią bądź nietolerancją tego białka.

Ryż w różnych odsłonach

Obecnie na świecie występuje ok. 40 tys. rodzajów ryżu, różniących się między sobą długością ziarna, jego kolorem czy też zawartością poszczególnych składników mineralnych i witamin. Najpowszechniej uznawanym podziałem jest klasyfikacja ze względu na długość ziarna ryżu. Zgodnie z takim rozróżnieniem, mamy możliwość wyboru pomiędzy ryżem krótko-, średnio- i długoziarnistym:

  • Do pierwszego zaliczamy np. ryż arborio – najczęściej wykorzystywany do przygotowania risotto. Zawiera on sporą ilość tzw. amylopektyny, co nadaje mu delikatną kleistość i pozwala osiągnąć kremową konsystencję risotto.
  • Przykładem ryżu średnioziarnistego jest np. ryż przeznaczony do sushi. Ziarenka o średniej długości sprawdzą się także jako składnik słodkich potraw i deserów.
  • Ryżem długoziarnistym nazywamy natomiast indyjski ryż basmati (doskonały jako dodatek do ryb, owoców morza lub też delikatnego mięsa), pochodzący z Tajlandii ryż jaśminowy (świetnie nadaje się do orientalnych dań na bazie mleka kokosowego) czy też powszechnie występujący w sklepach ryż amerykański (biały długoziarnisty).

Innym podziałem ryżu jest rozróżnienie w odniesieniu do koloru ziarna. Najczęściej występujące to: białe i brązowe, choć można spotkać też ryż czarny, purpurowy czy czerwony.

  • Ryż biały sprawdzi się w przypadku osób na diecie lekkostrawnej. Jest najbardziej oczyszczony, dlatego też jego strawienie wymaga najmniejszego wysiłku ze strony naszego układu pokarmowego. Polecany jest m.in. dzieciom, osobom starszym, które mają problemy z układem trawiennym, rekonwalescentom czy sportowcom przed dużym wysiłkiem fizycznym – i bezpośrednio po nim.
  • Naturalny ryż brązowy to z kolei nieoczyszczony, bogaty w błonnik, witaminy i składniki mineralne gatunek. Zachowuje wartości, których podczas procesu oczyszczania pozbawiany jest biały ryż. W przypadku osób zdrowych, bez zmienionych potrzeb żywieniowych, to właśnie brązowy ryż stanowić będzie lepszy wybór.

Na sklepowych półkach znajdziemy także ryż określany jako parboiled. Taki produkt poddawany jest działaniu pary wodnej (pod zwiększonym ciśnieniem). To powoduje, że składniki odżywcze przechodzą z łuski w głąb ziarna.

Ryż należy do produktów tanich i łatwo dostępnych. Jest prosty do przygotowania, a rozmaitość rodzajów dostępnych na rynku zapewnia nam nieograniczone wręcz pole do popisu, jeśli chodzi o inspiracje kulinarne. Warto więc włączyć ten produkt do swojej diety i korzystać z dobrodziejstw tych niepozornych ziaren.

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu go przez redakcję.