Stokrotka Magazyn

Cynk – mój przyjaciel

Cynk – mój przyjaciel

Minerał istotny, a mało znany. W porównaniu do wapnia, magnezu czy nawet witaminy C, nie osiągnął wysokiej popularności. Rzadko zajmuje miejsce w codziennym rozważaniu o zdrowym jedzeniu. A powinien! Warto wiedzieć, czym uzupełniać jego niedobory i co je powoduje, bo skutki mogą być zdecydowanie niekorzystne.

Zacznijmy krótką charakterystyką. Cynk jest składnikiem, który znajduje się w każdej komórce ciała. Choć jest metalem śladowym, to odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu naszego organizmu. Pobudza pracę gruczołów wytwarzających hormony i organizujących pracę całego ciała, np. trawienie, zapamiętywanie, wytwarzanie insuliny, regulację ciśnienia tętniczego i cyklu menstruacyjnego. Jest ważny z uwagi na wsparcie pracy prostaty oraz zachowanie sprawności seksualnej i płodności. Jego obecność w organizmie jest bardzo istotna dla kobiet w ciąży. Cynk oddziałuje także korzystnie przy leczeniu cukrzycy i to wciąż nie wszystko, za co odpowiada – lista jego zastosowań jest bardzo długa.

Gdy brakuje cynku

Objawami niedoboru cynku są problemy z urodą, a dokładniej z kondycją włosów, skóry i paznokci – znakiem tego są np. charakterystyczne białe plamki pod paznokciami, a na skórze pojawiające się wypryski, łuszczyca, egzemy oraz zwiększona wrażliwość na słońce. Dzieje się tak, ponieważ cynk oddziałuje w parze z witaminą A, której ilość w organizmie zależy również od jego przyswajania. Przez niedobór cynku częściej dochodzi do zapalenia spojówek oraz utraty naturalnej odporności organizmu. Osoby cierpiące na problemy z plamką żółtą oka lub zaćmą zwykle nie mają we krwi wystarczającej ilości tego minerału. Kobiety z niedoborem cynku mogą częściej doświadczać napięcia przedmiesiączkowego. Cały organizm staje się bardziej wrażliwy, niejednokrotnie odczuwa się bóle głowy i gorsze samopoczucie. Komórki ciała nie są w pełni chronione przed utlenieniem, co prowadzi do ich niszczenia i obniżenia odporności – dzieje się tak, gdyż cynk bezpośrednio wpływa na działanie hormonów wytwarzanych przez grasicę oraz na produkcję białych krwinek.

Co powoduje niedobory cynku?

  • nadużywanie cukru lub alkoholu;
  • nadmierna ilość błonnika w jadłospisie;
  • niedopracowane lub radykalne diety odchudzające i wegetariańskie;
  • choroby układu pokarmowego.

Niebezpieczny nadmiar miedzi

Problemy mogą być też spowodowane nadmiarem żelaza lub brakiem równowagi pomiędzy miedzią a cynkiem – zbyt duża zawartość miedzi prowadzi do niedoborów cynku. Niezmiernie ważne jest, aby te dwa pierwiastki występowały w zbilansowanej ilości w organizmie. Ich obecność nie pozostaje bowiem bez wpływu na nasz układ nerwowy. Rezultatem dysproporcji między miedzią a cynkiem mogą być problemy o charakterze psychologicznym: deficyty uwagi, zmienne nastroje lub depresja. U osób cierpiących na choroby psychiczne następstwem będzie pogłębienie się typowych objawów.

Dlatego należy bardzo uważać na to, aby nie dopuścić do nadmiaru miedzi w organizmie. Jeżeli mamy podejrzenia, że możemy cierpieć na niedobór cynku, najlepiej sprawdzić to za pomocą badania serum krwi na obecność tych dwóch pierwiastków. Nadmiar miedzi można ograniczyć nie tylko dzięki odpowiedniej diecie, ale także przez pozbycie się miedzianych naczyń, filtrowanie wody pochodzącej z miedzianych rur i kontrolę przyjmowanych suplementów.

Źródła cynku:

  • nerki i wątróbka (zwłaszcza cielęca);
  • owoce morza (głównie ostrygi i przegrzebki);
  • pestki dyni, migdały, kiełki, kakao i sezam;
  • nasiona strączkowe (biała fasola i zielony groszek);
  • kasza gryczana.

Nieco mniej cynku znajduje się w rybach morskich oraz słodkowodnych: pstrągu, węgorzu, sandaczu. Cynk z czerwonego mięsa i wspomnianych owoców morza jest lepiej przyswajalny, aniżeli ze źródeł roślinnych. Jest to jeden z powodów, dla których osoby na restrykcyjnej diecie wegetariańskiej mogą mieć problemy z niedoborem cynku, zwłaszcza że nasiona i orzechy dostarczają organizmowi również miedzi. A tak jak wspomniano wyżej, bilans między tymi dwoma składnikami ma niebagatelny wpływ na zdrowie.

Zdrowe nawyki

Często sami dobieramy suplementy, które niekoniecznie okazują się najlepsze. Warto wnikliwie obserwować swój organizm i zauważać jego reakcje na różne składniki pokarmowe. Przy stwierdzonych niedoborach, porada specjalisty jest nieodzowna. Regulacja minerałów i witamin w organizmie to zadanie dla lekarzy i dietetyków. Natomiast osobom zdrowym, które doświadczają niektórych z mniej poważnych objawów, zalecamy przede wszystkim zmianę nawyków żywieniowych na zdrowe, a także wzbogacenie diety w różnorodne składniki, nie tylko te dobrze znane i popularne. Owoce, warzywa, kasze i ryby – to pożywienie, które bywa niesłusznie pomijane. Jego obecność w diecie i wszelkie urozmaicenia gwarantują wzbogacenie organizmu we wszystkie niezbędne minerały.

Komentarz pojawi się po zatwierdzeniu go przez redakcję.